
نظرسنجی «نگرش ایرانیان به جنگ ۱۲ روزه» از تاریخ ۲ تا ۶ مهر ۱۴۰۴ به مدت ۵ روز با همکاری داوطلبانه فیلترشکن سایفون در سطح کل ایران انجام گرفت. نتایج این گزارش بر مبنای نمونه آماری متوازنشده، شامل ۳۰،۳۷۲ پاسخدهنده از داخل ایران میباشد. یافتههای این گزارش، دیدگاه افراد باسواد ۱۵ ساله و بالاتر ساکن ایران را بازتاب میدهد و با سطح اعتبار ۹۵٪ و فاصله اعتبار ۵٪ قابل تعمیم به این جامعه هدف است.
متن کامل گزارش را در اینجا بخوانید.
چکیده یافتههای نظرسنجی
حدود ۴۴٪ جامعه، جمهوری اسلامی ایران را مسئول شروع جنگ دانستهاند، درحالیکه ۳۳٪ اسرائیل را مسئول آغاز جنگ معرفی کردهاند و ۱۶٪ هر دو طرف را به یک اندازه مقصر دانستهاند.
بیش از نیمی از جامعه هدف (۵۱٪) بر این باورند که اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه کامیاب شده و به اهداف خود رسید. در مقابل ۱۶٪ جمهوری اسلامی را موفقتر ارزیابی کرده و ۱۹٪ هر دو طرف را ناکام دانستهاند.
در احساسات تجربه شده طی جنگ، «خشم و عصبانیت از حکومت ایران» با ۴۲٪ بیشترین سهم را داشته است. پس از آن، «نگرانی از آینده» (۳۸٪)، «خشم و عصبانیت از اسرائیل» (۳۰٪)، «امید به آینده» (۲۷٪)، «ترس از مرگ خود یا عزیزان» (۲۱٪) و احساس «اندوه و سوگواری» برای کشتهشدگان (۱۷٪) قرار دارند.
در واکنش به اتفاقات و پیامدهای جنگ، اکثریت جامعه (۷۳٪) اعلام داشتند که از «تلفات غیرنظامیان» عمیقا ناراحت شدهاند. پس از آن، «حملات مستقیم به خاک ایران» (۴۶٪)، «کشته شدن دانشمندان هستهای» (۳۰٪)، «حمله به زندان اوین» (۲۷٪) بیشترین میزان ناراحتی را برانگیختهاند. حدود یک پنجم جامعه نیز از «تخریب تاسیسات هستهای» (۲۲٪) و «کشته شدن فرماندهان نظامی» (۲۰٪) ابراز ناراحتی کردهاند. در میان رویدادها، «حمله به صدا و سیما» کمترین میزان تاثر را در جامعه داشته است (۱۵٪).
درباره ماهیت جنگ، ۶۳٪ جامعه بر این باورند که «جنگ ۱۲ روزه، جنگ اسرائیل با حکومت ایران بوده، نه با مردم ایران»؛ در مقابل ۳۰٪ مخالف این دیدگاه هستند. در همین راستا، یک سوم (۳۳٪) جامعه معتقدند که «جنگ ۱۲ روزه، یک جنگ ملی-میهنی بود» و بیش از نیمی از جامعه (۵۲٪) مخالف این برداشت هستند.
در ارزیابی عملکرد حکومت ایران در جنگ، یک سوم جامعه (۳۴٪) معتقدند که «حکومت ایران توانست از مردم در برابر حملات اسرائیل دفاع کند»؛ در مقابل ۵۸٪ جامعه بر این باور هستند که حکومت ایران نتوانست از مردم در برابر حملات اسرائیل محافظت کند.
درباره عملکرد رهبر جمهوری اسلامی در جنگ، ۲۷٪ جامعه عملکرد او را مثبت و ۵۸٪ عملکرد او را در جنگ ۱۲ روزه منفی ارزیابی میکنند.
درباره پایان جنگ، ۶۲٪ جامعه معتقدند «مداخله ترامپ نقش اصلی در پایان جنگ ۱۲ روزه و برقراری آتشبس داشت» درحالیکه ۲۲٪ با این گزاره مخالف هستند.
اکثریت قاطع جامعه (۶۹٪) معتقدند که «حکومت ایران باید از شعار نابودی اسرائیل دست بردارد» و در مقابل، ۲۰٪ با این خواسته مخالفاند.
حدود ۶۲٪ جامعه موافق این امر هستند که «حکومت ایران باید برای حل اختلافات، بهطور مستقیم با آمریکا مذاکره کند» درحالیکه ۲۲٪ با مذاکره مستقیم با آمریکا مخالف هستند.
درباره غنیسازی اورانیوم، حدود نیمی از جامعه (۴۷٪) موافقند که «برای جلوگیری از جنگ مجدد، حکومت ایران باید غنیسازی اورانیوم را متوقف کند». در مقابل، ۳۶٪ با توقف غنیسازی اورانیوم مخالفاند.
درباره برنامه موشکی، یک دیدگاه دو قطبی در جامعه مشاهده میشود؛ درحالیکه ۴۶٪ جامعه معتقدند «برنامه موشکی ایران موجب افزایش امنیت کشور شده است»، ۴۳٪ مخالف این دیدگاه هستند.
درباره دستیابی به سلاح اتمی، نیمی از جامعه (۴۹٪) مخالف ساخت سلاح هستهای توسط ایران هستند. در مقابل، ۳۶٪ معتقدند «ایران باید سلاح هستهای بسازد». حدود ۱۵٪ جامعه درباره این موضوع نظری ابراز نکردهاند.
درباره اثر جنگ بر اقتصاد خانوارها، ۵۶٪ جامعه اعلام داشتند که جنگ «بسیار زیاد» یا «تا حدی زیاد» بر وضعیت اقتصادی خانوادهشان تاثیر داشته است، درحالیکه ۳۹٪ جنگ را دارای تاثیر کم یا بدون تاثیر بر اقتصاد خانواده خود دانستهاند.
درباره بروز جنگی مشابه جنگ ۱۲ روزه در آینده، ۳۴٪ احتمال آغاز چنین جنگی را «بسیار زیاد» و ۲۶٪ آنرا «تا حدی زیاد» دانستند. در مقابل، ۱۴٪ احتمال وقوع جنگی دیگر را «کم» و ۸٪ هم احتمال آنرا «بسیار کم» میدانند.
درباره منابع اخبار جنگ، شبکههای اجتماعی (مانند تلگرام و اینستاگرام و ایکس) اصلیترین منبع کسب اخبار توسط جامعه بوده است و بیش از نیمی از جامعه (۵۱٪) از این شبکهها اخبار جنگ را دریافت کردهاند. «شبکه تلویزیونی ایران اینترنشنال» توسط ۴۳٪ جامعه جهت کسب اخبار جنگ مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین ۲۷٪ جامعه از «صدا و سیمای جمهوری اسلامی» برای دریافت اخبار جنگ استفاده کردند و ۹٪ هم اخبار جنگ را از «شبکه تلویزیونی بیبیسی فارسی» پیگیری کردهاند.
درباره بحران تامین آب و برق، اکثریت قاطع جامعه (۷۵٪)، «ناکارآمدی و ضعف مدیریت حکومت» را علت اصلی مشکل میدانند. همچنین ۱۴٪ جامعه «عوامل طبیعی» و تنها ۴٪ جامعه «تحریمهای خارجی / بینالمللی» را عامل اصلی بحران تامین آب و برق میدانند.
در واکنش به بازگشت تحریمهای بینالمللی در اثر فعالسازی مکانیسم ماشه، ۵۶٪ جامعه «خیلی نگران» و ۱۹٪ «تا حدی نگران» تاثیر آن بر اقتصاد خانواده خود هستند. در مقابل ۲۱٪ اعلام کردهاند که درباره تاثیر این مساله بر وضعیت اقتصادی خانواده خود «چندان نگران» یا «اصلا نگران» نیستند.
درباره نگرش نسبت به کشورها، آمریکا بیشترین میزان نگرش مثبت (۵۳٪) و کمترین میزان نگرش منفی (۳۷٪) را در بین ایرانیان دارد. اسرائیل با ۳۹٪ نظر مثبت و ۴۸٪ نظر منفی در جایگاه دوم قرار دارد. در میان ۸ کشور مورد پرسش، روسیه (۶۸٪ منفی) و انگلیس (۶۵٪ منفی) بیشترین نگرش منفی را دریافت کردهاند. درباره چین و ترکیه هم اکثریت جامعه نگاه منفی ابراز کردهاند (بهترتیب ۵۸ و ۵۳ درصد). درباره عربستان سعودی، نیمی از جامعه (۴۹٪) نظر منفی دارند و یک سوم (۳۰٪) نگرش مثبت ابراز کردند. درباره اتحادیه اروپا، ۳۸٪ ایرانیان نظر مثبت و ۴۶٪ نگاه منفی دارند.
درباره اقدامات اسراییل در غزه، ۴۳٪ جامعه «کاملا» و ۱۴٪ «تا حدودی» با این گزاره موافق هستند که «بسیاری از اقدامات نظامی اسرائیل در غزه، میتواند مصداق جنایت جنگی باشد». در مقابل، ۲۴٪ جامعه کاملا یا تا حدودی «مخالف» این گزاره هستند. ۱۹٪ هم درباره این مساله نظری ابراز نکردهاند.
در نظرسنجی اخیر که پس از جنگ ۱۲ روزه انجام گرفته، گرایشی که «خواهان براندازی نظام جمهوری اسلامی» است، ۶٪ نسبت به سال گذشته افزایش داشته است. در مقابل، گرایشی که «خواهان تحولات ساختاری و گذار» است، ۳٪ کاهش داشته است. گرایشهای موسوم به «اصلاحطلبی» و «اصولگرایی» تغییر محسوسی نداشتهاند.
درباره شیوه موثر برای ایجاد تغییر در کشور، حدود یک سوم جامعه (۳۱٪) اعتراضات مدنی را موثرترین روش دانستهاند. پس از آن، گزینه «فشار و مداخله خارجی» توسط ۱۸٪ جامعه، بهعنوان روش موثر انتخاب شده است. همچنین ۱۴٪ جامعه «شرکت در انتخابات» را شیوه موثر دانستهاند. از سوی دیگر، ۶٪ «مبارزات خشونتآمیز» را انتخاب کردهاند. ۱۳٪ «هیچکدام» از این روشها را موثر نمیدانند و ۱۷٪ هم نظری ندادهاند.