
نظرسنجی «نگرش ایرانیان به انتخابات ۱۴۰۳» از تاریخ ۲۸ تا ۳۰ خرداد ۱۴۰۳ به مدت ۳ روز انجام گرفت. نتایج این گزارش بر مبنای نمونه آماری متوازنشده، شامل ۷۷،۲۱۶ پاسخدهنده از داخل ایران میباشد. یافتههای این گزارش، دیدگاه افراد باسواد بالای ۱۹ سال ساکن ایران (برابر با ٪۹۰ جمعیت بزرگسال ایران) را بازتاب میدهد و با سطح اعتبار ۹۵٪ و فاصله اعتبار ۵٪ قابل تعمیم به این جامعه هدف است.
متن کامل گزارش نظرسنجی «نگرش ایرانیان به انتخابات ۱۴۰۳» را در اینجا بخوانید.
چکیده یافتههای نظرسنجی
برطبق نتایج این نظرسنجی، درحالیکه حدود ۱۰ روز به انتخابات ریاست جمهوری اسلامی مانده است، حدود ۲۲٪ جامعه آماری اعلام کردند که در انتخابات ریاست جمهوری اسلامی رای خواهند داد و در مقابل، حدود ۶۵٪ اعلام کردهاند که در انتخابات رای نمیدهند؛ همچنین حدود ۱۲٪ هم هنوز تصمیم قطعی نگرفتهاند.
نتایج این نظرسنجی نشان داد که حدود ۳۴٪ جامعه از زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری اسلامی (در اوایل تیر ماه) اطلاع نداشتند.
مقایسه رفتار انتخاباتی پاسخدهندگان در انتخابات پیشین (اسفند ۱۴۰۲) و تصمیم آنها برای انتخابات پیشرو نشان میدهد ۸۵٪ کسانیکه در انتخابات سال قبل رای ندادهاند، قصد شرکت در انتخابات امسال را هم ندارند. در مقابل، ۶٪ از کسانیکه در آن انتخابات رای ندادهاند، اعلام کردند که در انتخابات ریاست جمهوری رای خواهند داد. همچنین ۴۸٪ رایاولیها (کسانیکه برای اولین بار میتوانند در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنند)، قصد شرکت در انتخابات را ندارند درحالیکه حدود ۳۴٪ آنها میخواهند رای دهند. در میان کسانی که قصد دارند در انتخابات رای دهند، مسعود پزشکیان و سعید جلیلی از آرای بیشتری نسبت به دیگر نامزدها برخوردار هستند و محمد باقر قالیباف در جایگاه سوم قرار گرفته است. حدود ۱۸٪ رایدهندگان هم هنوز درباره اینکه به چه کسی رای بدهند، تصمیم نگرفتهاند.
در میان آنهایی که هنوز درباره شرکت یا عدم شرکت در انتخابات مردد هستند، اقبال به مسعود پزشکیان بیش از دیگر کاندیداهاست. همچنین، حدود ۱۵٪ مرددین شرکت در انتخابات، احتمال دارد که رای سفید (باطله) بدهند.
از کسانیکه نمیخواهند در انتخابات ریاست جمهوری رای دهند یا هنوز تصمیم قطعی نگرفتهاند سوال شد که «اگر در انتخابات رای نمیدهید، دلیل اصلی رای ندادن شما چیست؟». حدود ٪۶۸ آنها «مخالفت با کلیت نظام جمهوری اسلامی» را دلیل رای ندادن خود اعلام کردند؛ همچنین ۱۸٪ این گروه «کماختیار بودن مقام ریاست جمهوری اسلامی»، و حدود ۸٪ هم «رد صلاحیت کاندیدای مطلوب خود» را علت عدم شرکت در انتخابات اعلام کردند.
از کسانیکه میخواهند رای بدهند یا هنوز تصمیم قطعی نگرفتهاند سوال شد که «اگر در انتخابات رای میدهید، انگیزه اصلی شما برای رای دادن چیست؟». حدود ٪۵۰ آنها «مشارکت سیاسی، استفاده از حق رای و راهگشایی برای بهبود شرایط» را انگیزه خود برای رای دادن اعلام کردند. همچنین ۳۸٪ از این افراد «انتخاب کاندیدای اصلح، حمایت از نظام و رهبری، و مایوس ساختن دشمنان» را انگیزه اصلی خود برای رای دادن دانستند. از سوی دیگر، ۸٪ آنها هم اظهار داشتند که «از سر اجبار یا برای داشتن مهر در شناسنامه» در انتخابات رای میدهند.
در یک سوال، دیدگاه مردم درباره گمانهزنیهای مختلفی که در سطح جامعه درباره علت سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی و همراهان مطرح بود مورد ارزیابی قرار گرفت. حدود ۵۱٪ بر این باور هستند که «جنگ قدرت درون حکومت در این سقوط نقش داشته» است. حدود ۱۳٪ فکر میکنند که «عوامل طبیعی در این سقوط نقش داشته» و ۶٪ هم به نقش «خرابکاری کشورهای خارجی» در سقوط بالگرد باور دارند.
در این نظرسنجی از شرکتکنندگان سوال شد که در میان دو گزینه شرکت در اعتراضات (مانند اعتراضات خیابانی سالهای گذشته) و شرکت در انتخابات (مانند انتخابات ریاست جمهوری اسلامی)، کدام روش را برای ایجاد تغییر در شرایط کشور موثرتر میدانند. حدود یک سوم جامعه آماری (۳۰٪) شرکت در اعتراضات را روش موثرتری میدانند، درحالیکه حدود ۱۹٪ آنها شرکت در انتخابات را روش موثرتری ذکر کردند. همچنین حدود یک چهارم جامعه (۲۶٪) هیچ یک از این دو روش را برای ایجاد تغییر در شرایط کشور موثر نمیدانند.